چيزهاى نرم و ملين بايد دادن تا طبيعت آن را زودتر پاك كند و خيار شنبر در آب كاسنى و انار با اندك روغن بادام درينباب نافع‌ست و همچنين با عرقهاى مذكور و با قدرى ترنجبين يا شير خشت و شير خر با شكر يا با مويز و يا بانجير هم مفيد آيد و اگر به راه بول گشاده باشد چيزهاى ادراركننده جالى و نرم بايد دادن چون شيرهء تخمهاى مذكور و شراب بنفشه و شراب زوفا و شراب حاشا و بنادق البزور و اندرين شربتها و شيرها در ماء الاصول جراحى استادى بود در قزوين كه هرگاه درمىيافت كه آماس پخته شد و سر خواهد كردن آن را مىشگافت و اين عمل چنان مىكرد كه محل ورم را از زير پردها معلوم مىكرد و مريض را بر پيس مائل مىداشت و بعد از ان نيشترى داشت قوى بدرازى انگشتى آن را بر محاذى ورم فرومىبرد و نايزه بران ترتيب مىكرد اندك‌اندك آن ريم را بيرون مىآورد و بعد پاكى در روئيدن محل و زخم سعى مىكرد و صحت حاصل مىشد و چند كس را بدين نوع علاج كرد و هرگاه دريابند كه ماده تمام پاك شد تدبير رويانيدن كنند و آنچه درينباب بغايت نافع‌ست ازين نوعهاست مصطگى و تخم كاسنى و گل مختوم از هر يكى مثقالى كندر و دم الاخوين و گل سرخ و طباشير از هر يكى دو مثقال شيرينى سه مثقال با ماء العسل يا جلاب يا با سكنجبين اگر حرارتى باقى باشد و آنجا كه گل مختوم نيابند نيم درم فادزهر حيوانى داخل سازند يا دو درم گل ارمنى ضم كنند و غذا سبوس آب با اندك نشاسته و عسل پخته و روغن بادام برافگند گرم خوردن با اماجى كه دنبه تازه بره و اندك زردچوبه داشته باشد و خبازى يا خطمى در ان پخته باشند و كم نمك بود و حريره كه زردهء تخم مرغ و حلبه در ان باشد و امثال اينها و بايد كه مريض درين ايام از هرچه زور و عنف‌آور دور باشد و اگر آماس در فضاى شكم گشاده باشد و اين اغلب آماس حجاب تواند بودن چاره نماند جز آنكه پوست پيغوله ران راست را جراح استاد بشگافد و عضله را نگاه دارد و صفاق درون را به‌بندد تا در وى نسازد و مريض را راست بدارند بدست بران جوانب مىمالد به طرف شيب تا ريمها تمام بپالايد انگاه تدبير رويانيدن هر دو جراحت كنند و اگر در صنف سوراخ گردن كش ران توان مريض را تخدير كردن بمخدرى تا الم درنيابد اولى بود و خطر اين قسم از انها بيشتر بود از آنكه اگر چرك را بيرون نكنند احشاء تباه كند و اگر بيرون كنند عظيم دشوار بود و روئيدن پردها دير ميسر شود و دواها رويانندهء جراحات و قوانين استعمال آنها در همان مبحث مذكور شده و آنجا كه آماس صلب گردد و علامات آن